آیا به راستی حضور بانوان در فضای غیراخلاقی ورزشگاهها خواست اکثریت قریب به اتفاق زنان ایرانی است؟ اگر به حوزه ورزشی هم نگاه کنیم آیا میتوانیم بگوییم حضور زنان در ورزشگاهها اولویت اصلی به حساب میآید؟
به گزارش قم نا ، قریب به نیمی از جمعیت کشور ما را بانوانی تشکیل دادهاند که نیازها، دغدغهها و مطالبات خاص به خود را دارند. اگرچه تا پیش از انقلاب اسلامی نقش زن در ایران میان گسل سنت و مدرنیته در نوسان و اعواجاج بود با این حال با پیروزی انقلاب اسلامی و تعریف خاص امام خمینی (ره) از جایگاه و نقش ویژه زن در خانواده، جامعه، سیاست و... که مبتنی بر اسلام ناب محمدی(ص) بود رشد و توسعه نقش بانوان ایران اسلامی در حوزههای مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، علمی، ورزشی و ... آغاز شد.
زنانی که تا دیروز در عرصه سیاست نقش چندانی نداشتند به میدان داران مبارزات سیاسی تبدیل شدند، در عرصه علمی بخش عمدهای از ظرفیتهای تحصیلات تکمیلی در رشتههای متنوع به بانوان اختصاص پیدا کرد و در عرصههای فرهنگی حضور زنان در سینما، تئاتر و دیگر هنرها با محتوای اخلاقی و انسانی به طور چشمگیری افزایش پیدا کرد.
البته منظور نگارنده بر این نیست که امروز قشر زن در ایران هیچ چالش عمدهای را در پیش روی خود ندارد اما جهتگیریها درصدد دستیابی زن به نقش و جایگاه اصلی خویش در جامعه ایرانی اسلامی و تبدیل شدن زن مسلمان ایرانی به یک الگوی جهانی است.
این یک واقعیت است که الگوی زن غربی امروز دچار شکست شده است و حتی برترین صاحب نظران و اندیشمندان غربی نیز بر ضرورت بازنگری در این الگو تاکید میکنند. زن غربی امروز به عنوان یک کالا در خدمت نظام سرمایهداری است. به اسم آزادی زن، برهنگی، فحشا و فساد رواج پیدا کرده است و غرایز و شهوات آن هم به سود مردان آزادتر از گذشته شده است. بنیان خانواده از هم پاشیده و جنبشهایی زنانه برای دستیابی به حقوق از دست رفته زنان و حتی انتقام از مردان! شکل گرفته است. موجهایی از جریانات فمنیستی به عقاید بسیار منحرف و منحط کشیده شدهاند و در نهایت زن که باید دامان تعالی و کمال بشری باشد به عنصری دسته چندم در جامعه و صرفا در راستای برآورده سازی نظم اجتماعی لیبرالیسم تبدیل شده است. در این میانه است که حل و فصل چالشهای پیش روی جامعه زنان ایران میتواند در تحقق عینی و عملی الگوی زن مسلمان ایرانی تاثیر گذار باشد.
با این حال در هفتههای اخیر موضوعی به نام مطالبات زنان در جامعه مطرح شده است که بیش از آنکه نفعی برای بانوان داشته باشد به نظر نوعی بهرهبرداری سیاسی در قفای آن نهفته است. موضوع ورود زنان به ورزشگاههای مردانه مسئلهای است قدیمی که یک بار در زمان دولت گذشته نیز مطرح شده بود اما به دلیل مخالفتهای علما مسکوت مانده بود تا اینکه اخیرا برخی از گروهها به دنبال اخذ مجوز لازم برای حضور بانوان در مسابقات ورزشی برآمدند. البته به نظر میرسد طرح این مسئله به دلیل برخی از سخت گیریهای نهادهای بین المللی مثل فدراسیون جهانی والیبال بوده که اصرار خاصی بر حضور زنان در ورزشگاهها به عنوان شرط میزبانی بازیهای جهانی دارند.
با این حال در هفتههای اخیر شهیندخت مولاوردی معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری درباره ناهماهنگی میان وزارت کشور با ریاست جمهوری برای ابلاغ امکان ورود بانوان به ورزشگاهها گفت: ترجیح میدهم در این زمینه صحبت نکنم ولی این مسئله را دولت رها نکرده و نظرش هم برای ورود بانوان به ورزشگاهها تغییری نکرده و امیدواریم این مطالبه بخشی از جامعه را بتوانیم به طور شایستهای پاسخ داده و آن را تبدیل به یک چالش نکنیم.
مولاوردی همچنین در خصوص تشویق زنان برای حضور در ورزشگاهها و تماشای مسابقات ورزشی گفت: «حضور زنان در ورزشگاهها در صدر مطالبات زنان قرار دارد و اگر این امر صورت گیرد برای تشویق نیز برنامههایی در صورت نیاز خواهیم داشت.»
اما بعد از آن و در خلال سفر فرمانده ناجا به قم، مراجع تقلید صراحتا در خصوص حضور بانوان در ورزشگاهها اعلام موضع کردند و به صورت جدی از نیروی انتظامی درخواست کردند تا در برابر این اقدام ایستادگی کنند.
آیت الله ناصر مکارم شیرازی از مراجع تقلید با انتقاد از کسانی که مسئله ورود زنان به ورزشگاهها را مطرح می کنند، گفت: حضور بانوان در ورزشگاهها ضرورتی ندارد و سبب به وجود آمدن مشکلاتی میشود، ما نمیتوانیم هر آنچه که در غرب اجرا میشود را اجرا کنیم.
وی افزود: اسلام خط قرمزهایی دارد، چه ضرورتی دارد که حتما بانوان به ورزشگاهها بیایند، نباید اصرار بر این مسئله داشت؛ به هیچ وجه ما نباید مرعوب فرهنگ غرب شویم، بلکه در مقابل باید استقلال دینی و اخلاقی خود را حفظ کنیم، فعالیتهای غرب نباید معیار در کارها باشد.
حضور زنان در ورزشگاهها و اضمحلال پایههای جامعه دینی
در همین زمینه حجتالاسلام عبدالله حاجی صادقی جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران با اشاره به اینکه غرب به دنبال اضمحلال روح انقلاب اسلامی است، افزود: انقلاب ما انقلاب ارزشها و الگوها بود، تا پیش از انقلاب چهرههای فاسد الگوی جوانان بودند اما بعد از انقلاب همتها و باکریها الگو شدند.
وی با بیان اینکه اتاق فکرهای غربی به دنبال برهم زدن نظام و ثبات اجتماع بر محور ارزشهای دینی است افزود: آنها تلاش دارند تا مراودات بین زن و مرد را بر اساس الگوی سکولار رقم بزنند تا از طریق هویت جامعه دینی را دستخوش تغییر و تحول کنند.
حاجیصادقی با تاکید بر اینکه اسلام سعی دارد تا با منطق خاص خود پایههای جامعه دینی را شکل دهد افزود: زن از نظر اسلام محور خانواده و معراجگاه انسان است و از این رو قبح شکنی از روابط زن و مرد در نهایت فضای جامعه دینی را عوض میکند.
وی با انتقاد از اینکه برخی به دنبال حضور زنان در ورزشگاهها هستند افزود: این مسئله اولویت کشور و جامعه ما نیست و این حضور هم برای جامعه زنان و هم برای جامعه ورزش کشور میتواند تبعات منفی داشته باشد.
جانشین نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران با تاکید بر اینکه اگر در مقابل این فحشا ایستادگی نکنیم این احتمال هست چند سال بعد برخی خواستار حضور مردان در ورزشگاههای زنانه شوند ادامه داد: برخی در داخل غفلت میکنند و به ابزار دست غرب تبدیل میشوند.
وی با تاکید بر اینکه هر آزادی از نظر اسلام مشروع و مثبت نیست گفت: آن آزادی در اسلام اهمیت دارد که بعد انسانی را کمال میبخشد و نه اینکه غرایز و هوسهای حیوانی را رها کند.
روزنهای به سوی سکولاریسم
حجتالاسلام ابراهیم حسینی عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی (ره) نیز با اشاره به اینکه بر اساس مفاد قانون اساسی دولت ملزم به بسیج تمام امکانات برای رشد و ترویج فضایل اخلاقی است افزود: اما به نظر می رسد تلاش برای ورود بانوان به طور مختلط در ورزشگاهها نوعی حرکت به سوی سکولاریسم و مرزشکنی ارزشهای دینی است.
وی با تاکید بر اینکه پر واضح است که نظر اسلام حبس زن در خانه نیست افزود: از منظر اسلام زن سکاندار رشد و تعالی جامعه دینی است، جامعهای سالم است که در آن زن از جایگاه حقیقی خود برخوردار باشد اما به طور قطع مسئله ورود بانوان به ورزشگاهها میتواند حرمت بانوان را بشکند و مراودات غربی بین زن و مرد را در جامعه عادی سازی کند.
حسینی با تاکید بر اینکه این مسئله میتواند چالشهای امنیتی خاص خود را داشته باشد یادآور شد: اگر جامعه اسلامی احساس کند که مهمترین ارزشهای دینی مورد تمسخر واقع شده است حق دارد که خود امر به معروف و نهی از منکر را عملیاتی کند.
راهی برای ترویج اباحی گری اخلاقی
حجتالاسلام محمود رجبی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم نیز در این خصوص گفت: به نظرم حضور زنان در ورزشگاهها نوعی سد شکنی برای اباحی گری اخلاقی است.
وی با اشاره به اینکه هیجانات محیطهای ورزشی این امکان که مفسدههای اخلاقی روی دهند را افزایش میدهد گفت: ضمن اینکه باید در نظر داشته باشیم که امروز ما در یک شرایط ویژه از نظر فرهنگی هستیم و امروز دهها شبکه ماهوارهای و اینترنتی در صدد برهم زدن نظم و امنیت اجتماعی و از بین بردن بنیانهای اخلاقی جامعه دینی هستند.
رجبی با اشاره به اینکه بخشی از گسترش بدحجابی در جامعه به دلیل ضعف عملکرد دولت افزود: این سئوال جدی مطرح است چرا دولت قانون امر به معروف و نهی از منکر را خود ابلاغ نکرد و کار به جایی رسید تا رئیس مجلس این قانون را به جای رئیس جمهور ابلاغ کند.
گمشدن دغدغههای زنانه در میانه بازیهای سیاست مدارانه
از این روست که باید چند نکته اساسی در این زمینه را مد نظر قرار داد. هر چند برخی کارشناسان بر این باورند که حضور خانوادگی در ورزشگاهها میتواند به تامین سلامت اخلاقی این محیطها کمک کند اما تجربه نشان داده است که معمولا خانوادهها در این فضاها حضور پیدا نمی کنند.
معالاسف وضعیت فرهنگی ورزشگاهها همانند یک منطقه ویژه است که برای استفاده از الفاظ، اشارات و... غیراخلاقی هیچ ممانعتی وجود ندارد. از همین رو و به طور قطع هیچ خانوادهای در شرایط فعلی نمیتواند در چنین فضای غیراخلاقی حضور داشته باشد و تجربه نیز نشان داده است که در این مسابقات دختران جوان و به صورت مجردی حضور پیدا میکنند که همین عامل میتواند احتمال حرمت شکنی بانوان و... را افزایش دهد. البته در خصوص حرمت ورود به ورزشگاهها نظرات مختلفی وجود دارد. برخی علما بر مسئله حرمت نگاه زن به بدن مرد نامحرم تاکید دارند و برخی نیز بر مفاسد تالیه و حرمت شکنیهایی نظر دارند که ممکن است در خلال این حضور مختلط شکل بگیرد.
از سوی دیگر باید اذعان کرد که حضور مختلط در ورزشگاهها، خواست بخشی اندک از جامعه زنان به حساب میآید. همانطور که عدهای معدود از زنان ایرانی که دارای دین و آداب غیر از اسلام هستند در مورد پوشش نیز خواهان شرایط دیگری هستند. اما آیا به راستی حضور در چنین فضای غیراخلاقی خواست اکثریت قریب به اتفاق زنان ایرانی است؟ اگر به حوزه ورزشی هم نگاه کنیم آیا میتوانیم بگوییم حضور زنان در ورزشگاهها اولویت اصلی به حساب میآید؟
امروز به دلیل برخی بی عدالتیها حوزه ورزش زنان بسیار مظلوم و با فقر امکانات مواجه است. سرانه سالنهای ورزشی بانوان نسبت به مردان بسیار اندک است و عملا فضایی برای ورزش بانوان به ویژه در شهرهای کوچک وجود ندارد و همین مسئله به شدت سلامت جسمی و روحی زنان ایرانی را به خطر انداخته است. در حوزههای اشتغال، حقوق شهروندی، توزیع فرصتها، ازدواج و دهها حوزه دیگر ناعدالتیها و کمبودها در قشر بانوان موج میزند و بسیار تاسف بار است که دولت در میان انبوهی از مطالبههای زنان دست بر روی موردی گذاشته است که هم اولا نوعی قبح شکنی در فضای کشور است و هم اینکه مطالبات بخش بسیار اندکی از جامعه زنان که عملا با سیاستهای نظام همراه نیست را مد نظر قرار میدهد و از سوی دیگر فضا را برای ترویج مفاسد اخلاقی و همچون چالشهای امنیتی فراهم میآورد.
******************
گزارش از سمیه رضایی
منبع : فارس